download boek in de media over de auteur contact
Uniek inkijkje in werkwijze bij UWV

De Volkskrant vrijdag 1 juni 2007, p. 8
Elsbeth Stoker in de rubriek De kwestie

Uniek inkijkje in werkwijze bij UWV

Het UWV is een 'bureaucratisch drama' waar verzekeringsartsen niet met hun managers praten. Loes Berendsen biedt een inkijkje in de uitkeringsinstantie.

Arbeidsongeschikten zijn de dupe geworden van de moeizame relatie tussen verzekeringsartsen en hun managers bij de uitkeringsinstantie UWV. Dit is de conclusie uit het onderzoek Bureaucratische drama's waarop Loes Berendsen onlangs is gepromoveerd aan de Universiteit van Tilburg.
De districtsmanagers en de artsen die beoordelen of iemand in aanmerking komt voor een arbeidsongeschiktheidsuitkering, werken onvoldoende samen, stelt Berendsen. 'In plaats van m gesprek te gaan, vermijden ze elkaar. De managers hebben geen greep op de artsen. Zij fungeren als een aparte groep binnen het UWV.
'Tijdens mijn onderzoek kwam een manager er bijvoorbeeld achter dat bijna tweehonderd arbeidsongeschikten wachtten op een reïntegratieverslag. Omdat verzekeringsartsen aan deze verslagen moeten meewerken en de manager niet op zijn artsen durfde af te stappen, bleven de meeste verslagen weken liggen.'

Waarom mijden de managers de artsen?
'Het UWV moet zorgen dat de beoordelingen juridisch en medisch juist en goedkoop en snel worden uitgevoerd. Dat levert spanning op tussen artsen en managers. De managers zijn druk met het behalen van de prestatiedoelstellingen, zoals het wegwerken van wachtlijsten, het terugdringen van het aantal WAO'ers en het op tijd uitvoeren van de beoordelingen. Ze spreken daardoor een andere taal dan de artsen. Ze hebben bovendien te veel ontzag voor de artsen, waardoor ze hen niet durven aan te spreken.'

Hoe is dit probleem ontstaan?
'Het probleem met een gebrek aan greep op de verzekeringsartsen is niet nieuw. Toen Ruud Lubbers in 1991 de historische woorden 'Nederland is ziek' sprak omdat er bijna een miljoen arbeidsongeschikten waren, is er een omslag in het denken gekomen. Geld kwam centraal te staan in de sociale zekerheid. Er werd onder meer besloten dat verzekeringsartsen efficiënter moesten werken en de eisen voor een arbeidsongeschiktheidsuitkering werden aangescherpt zodat minder mensen m de WAO belandden. Omdat het niet lukte de artsen efficiënter te laten werken, kwam in 2002 de districtsmanager. Die moest de kwantiteit en de kwaliteit - in 2002 noemde het UWV zelf een kwart van de beoordelingen door verzekeringsartsen van 'onvoldoende kwaliteit' - onder controle krijgen. Dit is niet gelukt.'

Wat betekent dit gebrek aan samenwerking voor arbeidsongeschikten?
'Het UWV staat al jaren in de top van instellingen waarover veel wordt geklaagd, aldus de Nationale Ombudsman. Vorig jaar nam het UWV 1 miljoen beslissingen over onder meer het toekennen van uitkeringen en de hoogte ervan; arbeidsongeschikten tekenden tegen 11 procent van de beslissingen bezwaar aan omdat ze het oneens waren met de beoordeling. Bovendien werd de helft van de mensen die in 2006 een arbeidsongeschiktheidsbeoordeling, ofwel een WIA-uitkering, aanvroeg te laat beoordeeld. Daarnaast kreeg het UWV nog eens negentig klachten per dag omdat klanten de communicatie gebrekkig vonden. 'Betere samenwerking is goed voor de dienstverlening. De wachttijd kan korter en het aantal klachten kan afnemen. Ook kan de controle op de beoordelingen verbeteren.'

Het gebeurt niet vaak dat er een intern onderzoek naar instanties zoals het UWV gepubliceerd wordt. Heeft u uw onderzoeksresultaten besproken met het UWV?
'Ik heb een contact gehad met de top van het UWV. Dat ging op een vriendelijke toon.'

U heeft in 2002 districtmanagers geobserveerd. Door ons gevraagd om een reactie laat het UWV weten dat het onderzoek gedateerd is en dat het onverantwoord is conclusies te trekken over het huidige UWV.
'Ik krijg veel reacties van herkenning. De omstandigheden waaronder de medewerkers werkten in 2002 bevorderden de samenwerking tussen managers en verzekeringsartsen niet. In de jaren daarna hebben de veranderingen de samenwerking verder belemmerd. Dit blijkt ook uit de jaarverslagen van de Nationale Ombudsman. De dienstverlening is nog steeds niet optimaal. Het UWV lijkt mijn bevindingen niettemin te ervaren als een aanval. Terwijl er een boek ligt waarmee het UWV juist zijn voordeel zou kunnen doen.'

« terug naar het overzicht